Abidin Dino, (d. 1913 – ö. 1993) ünlü Türk ressam. Çağdaş Türk resminin öncülerinden olan Abidin Dino, aynı zamanda bir yazar ve siyasetçidir.

Hayatı

Ressam, 23 Mart 1913 İstanbul doğumludur. 1. Dünya Savaşı sırasında ailesi Avrupada seyahatte olduğundan, bir süre için Cenevrede bulunmuş, bu nedenle çocukluğu İsviçre ve Fransada geçmiştir.

Abidin Dino ailesiyle birlikte 1925te İstanbula dönmüştür. Robert Kolejde öğrenim görmeye başlammış olsa da, sanata olan ilgisi nedeniyle öğrenimini yarıda bırakıp, ağabeyi şair Arif Dinonun desteğiyle resim, karikatür ve yazı alanında kendini geliştirmeye başladı.

Kariyeri

İlk çizimleri Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde 1930lu yılların başında yayımlanmıştır. Bu yıllarda Nazım Hikmetin şiir ve oyun kitaplarına kapak desenleri de çizmiş ve kendini çok genç yaşta “ressam” olarak kabul ettirmiştir.

1933 yılında “D Grubu” adlı sanat gurubunun kurucuları arasında yer aldı. Bu grubun amacı, memlekette sanatın gelişmesini ve yayılmasını sağlamak, düşünce yanı ağır basan resimler yaparak, batıdaki çağdaş akımlarla boy ölçüşecek yenilikler getirmekti.

Aynı yıl “Ankara Türkiyenin kalbidir” isimli belgesel filmi çekmek için Türkiyeye gelen Sovyetler Birliğinin ünlü yönetmenlerinden Sergay Yutkeviç bir sergide resimlerini görüp beğendi. Yutkeviçin filmini izleyen Atatürk, kendisinden bir Türk gencini yetiştirmesine olanak olup olmadığını sormuştu. Böylece Yutkeviç, Dinodan dekoratör ve ressam olarak çalışmak üzere kendisiyle SSCBye gelmesini istedi. Dino, 1934 yılında sinema öğrenimi görmek üzere SSCBye gitti ve 3 yıl kaldı. 3 yıl boyunca Leningradda Eisenstein ve Yutkeviçin yanında makyajdan dekora, rejiden senaryoya tüm yönleriyle sinema eğitimi aldı. Yutkeviçin yönettiği Madenciler filminde çalıştı. 1937de 2. Dünya Savaşı nedeniyle Sovyetler Birliği tüm yabancı öğrencileri geri gönderince Leningraddan ayrılmak zorunda kaldı.

Dino, Sovyetler Birliğinden sonra Londra ve Parise gitti. Pariste ressam ve dekoratör olarak film çekim çalışmalarında bulundu. Gertrude Stein, Tristan Tzara, Eisentein, Andre Malraux ve Pablo Picasso gibi dönemin önde gelen sanatçılarıyla dostluklar kurdu.

Abidin Dino 1939da Türkiyeye döndü, 1941de arkadaşlarıyla Liman (Yeniler) Grubunu oluşturdu. Çeşitli dergilerde çizgi ve yazılarıyla halktan yana, gerçekçi bir sanat görüşünü savundu. Çizgi ve desenlerin ön plana çıktığı resimlerinde işçi ve köylü tiplerini özgün bir üslupla işledi. Başlangıçta Picassonun etkisinde kalan sanatçı, daha sonraları yapıtlarında özgün ve yerel bir senteze ulaştı.

Yeniler Gurubunun Liman çevresindeki balıkçıları konu alan ilk sergisini açtığı 1941 yılında Abidin Dino, siyasi nedenlerle önce Mecitözü-Çoruma, sonra Adanaya sürgüne gönderildi. Adanada Türk Sözü gazetesini yönetti. “Kel” adlı bir oyun yazdı, ancak oyun hemen toplatıldı. Çukurovanın pamuk işçilerini konu alan resimler yaptı ve heykel ile ilgilenmeye başladı. 1943 yılında dilci Güzin Dino ile evlendi. Sürgün sona erince İstanbula döndü.

1952de yurt dışına çıkış yasağı kalkınca kesin olarak Parise yerleşti. Fransa, Cezayir, Amerika gibi değişik ülkelerde sergiler açtı. Fransa Plastik Sanatlar Birliği onur başkanlığı New York Dünya Sanat Sergisi danışmanlığı gibi görevlerde bulundu.

İşkence, Atom Korkusu, Savaş ve Barış, Çıplaklar, Dört Kent, Dağ-Deniz gibi birçok yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı.

Nazım Hikmetin kendisine “Bana mutluluğun resmini yapabilir misin?” demesi üzerine ona şiirle karşılık verdi. . (Özellikle internette dolaşan “mutluluğun resmi” isimli tablo Abidin Dinoya değil, Dianne Dengel adindaki sanatçıya aittir. )

Zaman zaman Türkiyede kişisel sergiler açan Abidin Dino, 7 Aralık 1993 günü Pariste yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbula getirilerek Aşiyanda toprağa verildi.