Kaplumbağa Terbiyecisi 1906 Osman Hamdi Bey

“Kaplumbağa Terbiyecisi”, Osman Hamdi’nin en ilgi çeken ve özgün eserlerinden birisidir.
1906 tarihli eser, özellikle Lale Devri’ndeki Sadabad Eğlenceleri’nde geceleri bahçelerin
aydınlatılması için kaplumbağaların sırtlarına mumlar dikilerek serbest bırakıldıkları bilgisi
bir ipucu olabilir. Yani Osmanlı’nın devlet düzeninde “kaplumbağalar” da “kapıkulları”
arasında yer almışlardır.

Bu arada birkaç Osmanlı kurumunun (Sanay-i Nefise, Asar-ı Atika Müzesi, Duyun-u
Umumiye, vb.) en üst düzeyinde yönetici olan Hamdi Bey’in kendi iş yapma alışkanlığı/
tarzı ile astlarının yaklaşımlarına ilişkin bir allegori akla gelmektedir. Osman Hamdi’nin
kendisi olan “Terbiyeci” elinde neyi, boynunda maşası sırtında “keşkül-ü fıkarası”
(dervişane bir tevekkülü akla getirmektedir. Hafif öne eğilmiş olarak yapraklarını yiyen
üç kaplumbağaya nezaret etmektedir.

Arkada kalan iki kaplumbağa ise yemeğe yanaşmaya çalışmaktadır. Osman Hamdi
Bey’in mesai arkadaşlarına yönelik acımasız, ümitsiz bir hicvi olarak yorumlanabilir
bu resim. Önemli olan, alçaktaki tek ışık kaynağından gelen ışıkla aydınlanan resmin,
öğelerinin ilgiyi konuya odaklayan bir yalınlık ve kurgu ile her tür gereksiz ayrıntının
ayıklandığı çok başarılı bir başyapıt olmasıdır.

Uzun süre işadamı Erol Aksoy’un koleksiyonunda bulunan tablo Erol Aksoy’un varlıklarına
TMSF’nin el koymasıyla geçici süre devlete geçmiştir. Eser Aralık 2004′de açık arttırmaya
çıkarıldı. Türk resim sanatında bir esere verilen en yüksek fiyatla Suna Kıraç – İnanç Kıraç
Vakfı kuruluşu Pera Sanat Müzesi açık arttırmayı kazandı.

Tablo bugün Suna Kıraç – İnanç Kıraç Vakfı, Pera Sanat Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak – Wikipedia